رأی شعبه دیوان عالی کشور
پرونده:140168920002538199شماره:140206390000225341,140168390016338261,140168390009363137شعبه:شعبه نوزدهم ديوان عالي كشورقاضی:عبدالحميد مرتضوي بريجاني,عباس ذاقليتاریخ1402/03/23موضوع:مطالبه خسارت
فرجام خواه: سازمان *
فرجام خوانده: ز. س. ح. ح.
فرجام خواسته: دادنامه شماره *صادره از شعبه *
تاریخ ابلاغ دادنامه به فرجام خواه: ۱۴۰۱/۷/۹
تاریخ وصول دادخواست فرجامی: ۱۴۰۱/۸/۱۸
مرجع رسیدگی شعبه *
هییت شعبه اقایان : ع. م. رییس و دکتر ع. ذ. ع. معاون
خلاصه جریان پرونده:
در تاریخ ۱۴۰۱/۵/۳ فرجامخوانده دادخواستی به طرفیت سازمان *به خواسته الزام به تحویل یک دستگاه اتومبیل سانگ یانگ وفق قرارداد منعقده و همچنین الزام به پرداخت خسارات دادرسی و سودمشارکت مقوم به مبلغ ۲۰۱ میلیون ریال تقدیم و با استناد به قرارداد پیش خرید خودرو به شماره*مورخ ۱۳۹۶/۱۰/۲۰ توضیح داده است. که به موجب قرارداد مذکور اتومبیل فوق را از سازمان *خریداری و قرار بر این بوده است. که ظرف ۱۵۰ روز ان را تحویل دهد اما خوانده از تحویل مورد خودداری نموده است. پس از ارجاع پرونده به دادگاه بدوی و تعیین وقت رسیدگی ، خوانده در پاسخ به خواسته خواهان بیان داشته متاسفانه به دلیل صدور بخشنامه وزیر صمت به شماره ۸۰۲۵۶۷/۶۰ مورخ ۱۳۹۷/۳/۳۰ مبنی بر منع ثبت سفارش و تعلیق سفارشات انجام شده قبلی و همچنین مصوبات بعدی دولت مبنی بر ممنوعیت واردات خودرو امکان انجام تعهدات شرکت در قبال مشتریان فراهم نگردیده است. لذا به دلیل وجود قوه امکان انجام تعهد وجود ندارد. همچنین برابررای صادره از شعبه *که به تایید شعبه *رسیده تمام قراردادهای سال ۹۶ و ۹۷ به سبب نداشتن مجوز و عدم امکان واردات و تحویل خودرو باطل اعلام و موکل به رد مال به مشتریان محکوم شده است.در نهایت دادگاه مرجوع الیه به موجب دادنامه فوقالذکربه استناد مواد *۲۲۳ قانون مدنی و مواد ۱۹۸ و ۵۱۹ قانون ایین دادرسی مدنی حکم به الزام خوانده به تحویل اصل مال یعنی یک دستگاه خودرو به شرح قرارداد و پرداخت خسارات دادرسی در حق خواهان و نسبت به خسارت تاخیر در تحویل مبیع حکم به بطلان دعوا صادر کرده است. محکوم علیه با تقدیم دادخواست فرجام خواهی ضمن تکرار دفاعیات سابق چنین بیان داشته است. که حسب قرارداد تنظیمی ، تعهد سازمان *تحویل یک دستگاه خودرو با مشخصات مندرج در قرارداد است. و در این راستا عقد بیع عین معین منعقد نشده است. بلکه به صورت بیع کلی فی الذمه منعقد شده چرا که خودرو در زمان انعقاد عقد اساسا وجود خارجی نداشته است. لذا با توجه به ممنوعیت واردات خودرو و تحریمهای ظالمانه ی بین المللی ، سازمان *قادر به واردات خودرو موضوع قرارداد نبوده و امکان تحویل و تسلیم ان به فرجام خوانده وجود ندارد. ضمن اینکه در عقد بیع کلی فی الذمه قدرت باید بر تسلیم مبیع در زمان تحویل شرط صحت عقد می باشد. لذا به دلیل عدم قدرت تسلیم مبیع ، عقد مذکور باطل بوده و دعوای مطروحه از سوی فرجام خوانده محترم فاقد وجاهت قانونی است. نظر به اینه دادخواست فرجام خواهی مذکور به این شعبه ارجاع شده هییت شعبه در تاریخ فوق تشکیل و پس از قرائت گزارش اقای ع. ذ. ع. ممیز و ملاحظه اوراق پرونده درخصوص دادنامه مورد فرجام خواهی مشاوره نموده و به شرح ذیل مبادرت به صدور رای می نماید.
رای شعبه
فرجام خواهی سازمان *نسبت به دادنامه صد الذکر بنا به جهات ذیل قابل پذیرش نمی باشد. اولا: با توجه به شرایط حاکم بر روابط بین المللی ایران با کشورهای خارجی و بویژه تحریم های چندین ساله علیه جمهوری اسلامی ، امکان پیش بینی تحریم های بین المللی از سوی تجار و واردکنندگان خودرو وجود داشته و از این حیث شرط غیر قابل پیش بینی بودن قوه قاهره مخدوش است. ثانیا: فرجام خواه به دلیل حجم زیاد معاملات پیش فروش که از عهده ان خارج بوده و حسب مدلول دادنامه قطعیت یافته شماره *با نقض مقررات جاری همراه بوده است؛ عملا خود را در معرض نقض تعهدات قراردادی قرار داده است. لذا از این حیث نیز نمیتواند به معاذیری برای عدم انجام تعهدات خود متوسل شود. ثالثا حسب مفاد متمم قرارداد که پس از از وقوع پیشامد های مورد استناد فرجام خواه منعقد شده ، شرکت مذکور تعهدات جدیدی را در قبال فرجام خوانده به عهده گرفته و بر این اساس ضمن قبول قرارداد اصلی ، خود را متعهد به انجام تعهد دانسته است. لذا نظر به موارد مذکور و با توجه به اینکه دادنامه فرجام خواسته بر اساس موازین قانونی صادرشده و فاقد ایراد و اشکال اساسی برای نقض می باشد. به استناد ماده ۳۹۶ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی عینا تایید و ابرام می گردد.
رییس شعبه *: ع. م. عضو معاون: دکتر ع. ذ.
پرونده:140168920002538199شماره:140206390000225341,140168390016338261,140168390009363137شعبه:شعبه نوزدهم ديوان عالي كشورقاضی:عبدالحميد مرتضوي بريجاني,عباس ذاقليتاریخ1402/03/23موضوع:مطالبه خسارت
فرجام خواه: سازمان *
فرجام خوانده: ز. س. ح. ح.
فرجام خواسته: دادنامه شماره *صادره از شعبه *
تاریخ ابلاغ دادنامه به فرجام خواه: ۱۴۰۱/۷/۹
تاریخ وصول دادخواست فرجامی: ۱۴۰۱/۸/۱۸
مرجع رسیدگی شعبه *
هییت شعبه اقایان : ع. م. رییس و دکتر ع. ذ. ع. معاون
خلاصه جریان پرونده:
در تاریخ ۱۴۰۱/۵/۳ فرجامخوانده دادخواستی به طرفیت سازمان *به خواسته الزام به تحویل یک دستگاه اتومبیل سانگ یانگ وفق قرارداد منعقده و همچنین الزام به پرداخت خسارات دادرسی و سودمشارکت مقوم به مبلغ ۲۰۱ میلیون ریال تقدیم و با استناد به قرارداد پیش خرید خودرو به شماره*مورخ ۱۳۹۶/۱۰/۲۰ توضیح داده است. که به موجب قرارداد مذکور اتومبیل فوق را از سازمان *خریداری و قرار بر این بوده است. که ظرف ۱۵۰ روز ان را تحویل دهد اما خوانده از تحویل مورد خودداری نموده است. پس از ارجاع پرونده به دادگاه بدوی و تعیین وقت رسیدگی ، خوانده در پاسخ به خواسته خواهان بیان داشته متاسفانه به دلیل صدور بخشنامه وزیر صمت به شماره ۸۰۲۵۶۷/۶۰ مورخ ۱۳۹۷/۳/۳۰ مبنی بر منع ثبت سفارش و تعلیق سفارشات انجام شده قبلی و همچنین مصوبات بعدی دولت مبنی بر ممنوعیت واردات خودرو امکان انجام تعهدات شرکت در قبال مشتریان فراهم نگردیده است. لذا به دلیل وجود قوه امکان انجام تعهد وجود ندارد. همچنین برابررای صادره از شعبه *که به تایید شعبه *رسیده تمام قراردادهای سال ۹۶ و ۹۷ به سبب نداشتن مجوز و عدم امکان واردات و تحویل خودرو باطل اعلام و موکل به رد مال به مشتریان محکوم شده است.در نهایت دادگاه مرجوع الیه به موجب دادنامه فوقالذکربه استناد مواد *۲۲۳ قانون مدنی و مواد ۱۹۸ و ۵۱۹ قانون ایین دادرسی مدنی حکم به الزام خوانده به تحویل اصل مال یعنی یک دستگاه خودرو به شرح قرارداد و پرداخت خسارات دادرسی در حق خواهان و نسبت به خسارت تاخیر در تحویل مبیع حکم به بطلان دعوا صادر کرده است. محکوم علیه با تقدیم دادخواست فرجام خواهی ضمن تکرار دفاعیات سابق چنین بیان داشته است. که حسب قرارداد تنظیمی ، تعهد سازمان *تحویل یک دستگاه خودرو با مشخصات مندرج در قرارداد است. و در این راستا عقد بیع عین معین منعقد نشده است. بلکه به صورت بیع کلی فی الذمه منعقد شده چرا که خودرو در زمان انعقاد عقد اساسا وجود خارجی نداشته است. لذا با توجه به ممنوعیت واردات خودرو و تحریمهای ظالمانه ی بین المللی ، سازمان *قادر به واردات خودرو موضوع قرارداد نبوده و امکان تحویل و تسلیم ان به فرجام خوانده وجود ندارد. ضمن اینکه در عقد بیع کلی فی الذمه قدرت باید بر تسلیم مبیع در زمان تحویل شرط صحت عقد می باشد. لذا به دلیل عدم قدرت تسلیم مبیع ، عقد مذکور باطل بوده و دعوای مطروحه از سوی فرجام خوانده محترم فاقد وجاهت قانونی است. نظر به اینه دادخواست فرجام خواهی مذکور به این شعبه ارجاع شده هییت شعبه در تاریخ فوق تشکیل و پس از قرائت گزارش اقای ع. ذ. ع. ممیز و ملاحظه اوراق پرونده درخصوص دادنامه مورد فرجام خواهی مشاوره نموده و به شرح ذیل مبادرت به صدور رای می نماید.
رای شعبه
فرجام خواهی سازمان *نسبت به دادنامه صد الذکر بنا به جهات ذیل قابل پذیرش نمی باشد. اولا: با توجه به شرایط حاکم بر روابط بین المللی ایران با کشورهای خارجی و بویژه تحریم های چندین ساله علیه جمهوری اسلامی ، امکان پیش بینی تحریم های بین المللی از سوی تجار و واردکنندگان خودرو وجود داشته و از این حیث شرط غیر قابل پیش بینی بودن قوه قاهره مخدوش است. ثانیا: فرجام خواه به دلیل حجم زیاد معاملات پیش فروش که از عهده ان خارج بوده و حسب مدلول دادنامه قطعیت یافته شماره *با نقض مقررات جاری همراه بوده است؛ عملا خود را در معرض نقض تعهدات قراردادی قرار داده است. لذا از این حیث نیز نمیتواند به معاذیری برای عدم انجام تعهدات خود متوسل شود. ثالثا حسب مفاد متمم قرارداد که پس از از وقوع پیشامد های مورد استناد فرجام خواه منعقد شده ، شرکت مذکور تعهدات جدیدی را در قبال فرجام خوانده به عهده گرفته و بر این اساس ضمن قبول قرارداد اصلی ، خود را متعهد به انجام تعهد دانسته است. لذا نظر به موارد مذکور و با توجه به اینکه دادنامه فرجام خواسته بر اساس موازین قانونی صادرشده و فاقد ایراد و اشکال اساسی برای نقض می باشد. به استناد ماده ۳۹۶ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی عینا تایید و ابرام می گردد.
رییس شعبه *: ع. م. عضو معاون: دکتر ع. ذ.
