رأی خلاصه جریان پرونده

خلاصه جریان پرونده:
در این پرونده س. ح. ح. به وکالت از ز. ح. پ. در مورخه ۹۸/۹/۱۰ با تقدیم دادخواست به خواسته طلاق به لحاظ عسروحرج شدید و کراهت به طرفیت اقای ق. ت. طرح دعوی نموده و اعلام کرده زوجین یک فرزند ۱۷ س. دارند. و سه سال است.جدا زندگی می کنند. شعبه *در ۹۸/۱۰/۲۳ با حضور قاضی مشاور تشکیل جلسه داده است. طرفین تقاضای مهلت جهت سازش نموده اند. به موجب دادنامه مورخه ۹۶/۹/۲۲ زوجه ملزم به تمکین شده است. دادگاه در ۹۸/۱۲/۴ تشکیل جلسه داده است. وکیل زوجه گفته: زوجین ۴ سال است.که اختلاف دارند. و این اختلاف موجب کراهت موکل شده که حاضر است.۵۰ میلیون تومان بابت ان به زوج بپردازد. و نمی تواند با زوج زندگی کند. وکیل زوج پاسخ داده: موکل قبول ندارد. پرونده های کیفری منجر به منع تعقیب و موقوفی تعقیب شده است.و زوجه مهریه را دریافت نموده است.و محکوم به تمکین شده است.عسروحرج وجود ندارد. دادگاه قرار ارجاع به داوری صادر نموده است. گزارش تحقیق نیروی انتظامی به شرح ص ۵۵ حاکیست که مدت سه سال است.که زوج منزل را ترک کرده و زوجه جدا زندگی می کند. و درگیری و اختلافات و عربده کشی توسط اقا همیشه در منزل اشکار بوده است. اداره بهزیستی مراغه نیز اعلام کرده با چهار جلسه مشاوره زوجین امکان سازش وجود ندارد. قاضی مشاور نظر به رد دعوی خواهان داده است.دادگاه نیز به موجب دادنامه شماره *– ۹۹/۳/۱ حکم بر بطلان دعوی خواهان صادر نموده است. اقای س. ح. س. به وکالت از ز. ح. پ. نسبت به دادنامه اعتراض نموده است. شعبه *به موجب دادنامه شماره *– ۹۹/۴/۲۵ دادنامه بدوی را تایید نموده است. س. ح. ح. س. به وکالت از ز. ح. پ. از دادنامه فرجامخواهی نموده است.که متن لایحه تقدیمی ایشان و پاسخ وکیل فرجامخوانده ر. ش. در زمان شور قرائت می گردد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *– ۹۹/۴/۲۵ فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:
رای شعبه
فرجامخواهی س. ح. ح. س. به وکالت از ز. ح. پ. د. ا. نسبت به دادنامه شماره *مورخه ۹۹/۴/۲۵ صادره از شعبه *که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه از جهت درخواست صدور حکم طلاق به لحاظ عسروحرج صادر گردیده وارد و موجه می باشد. زیرا اولا مطابق محتویات پرونده داوران نظر به عدم امکان سازش داده اند و مضافا اداره بهزیستی نیز اعلام نموده علیرغم جلسات مکرر مشاوره با زوجین امکان سازش بین ایشان وجود ندارد. لیکن دادگاه در رد نظریه داوری و امکان سازش طرفین مطابق ماده ۲۷ قانون حمایت خانواده هیچ گونه استدلالی ننموده و دادنامه های صادره از این جهت دارای نقص است. ثانیا اینکه اعلام شده زوجین از سال ۹۴ جدا از هم زندگی می کنند که خود نشانگر اوج اختلافات است.و همین موضوع باعث جدایی عاطفی و کراهت زوجه گردیده که حاضر شده حقوق قانونی خود را در قبال طلاق بذل نموده و اعلام کرد حاضر است.مبلغ پنجاه میلیون تومان در زمان طلاق از باب کراهت به زوج پرداخت نماید.ثالثا اگر چه شکایت کیفری زوجه علیه زوج به دلیل ضرب و شتم و توهین منجر به رضایت شده لیکن گواهی های پزشکی قانونی ارائه شده و گزارش تحقیق نیروی انتظامی به شرح ص ۵۵ حکایت از سوی رفتار شدید زوج نسبت به خانواده اش دارد. رابعا اینکه اگرچه زوج حکم تمکین زوجه را اخذ نموده لیکن رفتار وی و نظریه مشاوران بهزیستی بر عدم امکان سازش ایشان بر خلاف اقدام وی در اخذ حکم تمکین دارد. لذا با استناد به بند ۵ ماده ۳۷۱ و بند الف ماده ۴۰۱ قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادرکننده رای منقوض ارجاع می نماید.
با نقض دادنامه و اعاده پرونده دادگاه تجدیدنظر در مورخه ۹۹/۱۲/۳ تشکیل جلسه داده است. وکیل زوجه اعلام کرده موکل از سال ۹۴ با زوج اختلاف شدید داشته و پرونده های متعدد در مورد نفقه مهریه تمکین وغیره دارند. و تنفر قلبی نسبت به زوج دارد. وجلسات داوری هم منجربه سازش نشده است. و مدارک و گواهی پزشکی قانونی و اظهارات شهود حکایت از سوی رفتار زوج دارد. و بیش از ۵ سال است. که زوجین جدا زندگی می کنند و اظهارات موکله در تحقیقات نیروی انتظامی از محل نیز توسط شهود تایید شده است.تقاضای استماع شهادت شهود وجود دارد. موکله با بذل تمامی حقوق مالی خود حاضر است.۵۰ میلیون تومان در زمان طلاق به زوج بپردازد. زوجه نیز به سوی رفتار زوج و خشونت و عصبانیت و بد دهنی و بدرفتاری وشعور اجتماعی ضعیف وی اشاره نموده و اینکه عربده کشی وی در اپارتمان مورد تایید ساکنین است.که کلانتری تحقیق نموده چندین بار به خاطر این رفتار به فکر خودکشی افتادم. من انسان هستم نیاز به محبت دارم. اگر حرف من را باور ندارید از فرزند مان بپرسید رفتارهای پدرش را بگوید. وکیل زوج گفته حرفهای زوجه بی اساس است. هیچ حکمی ایشان ارائه نداده است. زوجه محکوم به تمکین شده و تمکین نکرده است. ادعای سوی رفتار و کراهت موجب طلاق و قبول موکل نیست. زوج گفته: حاضر به طلاق نیستم علاقه زیاد به همسرم دارم. مهریه را داده ام. همیشه خوش رفتار بوده ام. و در قبال پنجاه میلیون تومان حاضر به طلاق نیستم یک اپارتمان به ایشان داده ام. دادگاه تجدیدنظر به موجب دادنامه شماره *۹۹/۱۲/۶ با رد اعتراض دادنامه بدوی را و اینکه ضرب و جرح موجب سوی رفتار نیست و کراهت نیز موجب طلاق با عدم قبول بذل توسط زوج نمی شود. تایید نموده است. اقای س. ح. به وکالت از ز. ح. پ. د. انان از دادنامه فرجامخواهی نموده واعلام کرده علیرغم حضور فرزند مشترک ز. و دو نفر شهود دادگاه از استماع شهادت خودداری نموده است.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده درخصوص دادنامه شماره *۹۹/۱۲/۶ فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:
رای شعبه
فرجامخواهی اقای س. ح. ح. به وکالت از ز. ح. پ. د. انان نسبت به دادنامه شماره *مورخه ۹۹/۱۲/۶ صادره از شعبه *که بموجب ان با تایید دادنامه بدوی حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه از جهت درخواست صدور حکم طلاق به لحاظ عسر وحرج صادر گردیده وارد و موجه است. زیرا در جلسه دادگاه تجدیدنظر وکیل و زوجه تقاضای استماع شهادت شهود و استماع اظهارات فرزند مشترک ز. را در جهت سوی رفتار مستمر زوج نموده اند لیکن مورد توجه قرار نگرفته ورسیدگی از این جهت دارای نقص است. لذا مستندا به بند ۵ ماده ۳۷۱ و بند الف ماده ۴۰۱ قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می نماید.
با نقض دادنامه و اعاده پرونده دادگاه تجدیدنظر در *جهت استماع شهادت شهود تشکیل جلسه داده است. ۱-پ. ت. ۱. فرزند ز. : از وقتی پا به خانه میگذاشت دعواها بالا می گرفت و پدرم همیشه به مادرم فحش و ناسزا و حرفهایی که هنوز از مغزم بیرون نمی رود می زد حرفهایی می زد که صبر من هم لبریز می شد بارها کتک زدن های پدرم به مادرم را دیدم. دعواهای بی دلیل و از روزی که پدرم رفته خانه ما روی ارامش دیده این دو نفر سیستمشان فرق می کند. ۲- ا. ح. پ. د. ا. ( پدر زوجه ) : من خودم ضرب و جرح دخترم را ندیدم ولی چهار بار دخترم را ضرب و شتم کرده که قهر کرد به منزل من امد و من اثار ضرب و جرح را دیدم ولی دخترم را به منزل زوج می بردم که زندگی متلاشی نشود. وقتی مانع شکایت کیفری شدم. حتی یکبار به زوج زنگ زدم که زندگی مشترک پادگان نیست مرد نباید خانمش را ضرب و جرح و توهین کند به من گفت زیاد حرف بزنی می زنم دندانهایت به شکمت برود. ۳-سیما گلباز: ۵ سال است.که با خانم ح. پ. اشنا شدم و دو سال اول همسایه اپارتمان ایشان بودیم. چون برادرم انجا رستوران داشت من چند بار خانم ح. پ. را با پای برهنه که به رستوران پناه اورده بود دیدم و فحاشی های اقای ت. را همیشه می شنیدم کل اپارتمان از دست ایشان عاصی بودند توهین و کتک از ناحیه اقا بود میدیدم. چند سال که خانم جدا زندگی می کند ولی اقای ت. جلوی سالن ما را فحش و تهدید می کرد حتی مرا تهدید کرد که اگر شاهد باشم حسابم را می رسد ایشان غیر قابل کنترل است. وکیل زوج اظهار داشته برای اثبات دعوای غیر مالی و طلاق شهادت دو مرد لازم است.در حالی که شهادت سیما گلباز کافی نیست زیرا خانم است.و از طرفی با موکل خصومت دنیوی دارد. و از موارد جرح است.زیرا می گوید موکل او را تهدید کرده و فحش داده است. و این خانم اصلا با موکل همسایه نبوده است. چرا زوجه خود نگفته که با پای برهنه به رستوران پناه برده است.چرا در مورد بدرفتاری پرونده ای تشکیل نشده است. و فرزند زوجین نیز تحت تلقین مادر خود مطالب کلی گفته است. زوجه پاسخ داده خانم گ. از در *ما رستوران داشت و شاهد توهین و اهانت همسرم بودند اکنون هم که شریک هستیم شاهد مزاحمت و اذیت همسرم هستند و بنده دوسه بار که مورد ضرب قرار گرفتم پزشکی قانونی رفتم و شکایت کردم که پرونده موجود ا ست. در مورد پدرم بگویم کدام پدری شهادت دروغ میدهد که دخترش طلاق بگیرد. من هرگز نمی توانم بخاطر بدرفتاری همسرم هرگز نمی توانم با ایشان زندگی کنم. دادگاه با ختم دادرسی به موجب دادنامه شماره *مورخه ۱۴۰۰/۸/۱۰ با این استدلال که حکم تمکین هر گونه سوی رفتار را منتفی می سازد و زوج هم بابت سویرفتار وضرب و جرح محکوم نشده است.و دادگاه خانواده نمی تواند بجای دادگاه کیفری سوی رفتار را ثابت نماید. وصرف کراهت هم موجب طلاق نیست وزوج حاضر به قبول ما بذل نیست. و نظریه داوری هم رد میگردد.در نهایت دادنامه بدوی صادره از شعبه *را درجهت بطلان دعوی زوجه از جهت درخواست طلاق به لحاظ عسر و حرج تایید نموده است.اقای س. ح. ح. به وکالت از ز. ح. پ. د. ا. از دادنامه فرجامخواهی نموده و به شهادت شهود در جهت سوی رفتار زوج و کراهت زوجه با بذل حقوق قانونی خودو پرداخت مقداری وجه نقد به زوج اشاره نموده که متن لایحه ایشان و پاسخ وکیل زوج اقای س. ن. در زمان شور قرائت می گردد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده درخصوص دادنامه شماره۰۰ *۰۰/۸/۱۰ فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:

رأی شعبه دیوان عالی کشور

رای شعبه
فرجامخواهی اقای س. ح. ح. به وکالت از ز. ح. پ. د. ا. نسبت به دادنامه شماره *۰۰۰مورخه ۱۴۰۰/۸/۱۰ صادره از شعبه *که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه از جهت درخواست صدور حکم طلاق به لحاظ عسر و حرج صادر گردیده وارد و موجه میباشد. زیرا اولا سه نفر از شهود شامل ۱-پدر زوجه ۲- فرزند مشترک ز. ۳- خانم گ. از صراحتا به سوی رفتار مستمر زوج شهادت داده اند فرزند زوجین که همیشه ناظر رفتار پدر بوده است.اعلام نموده ( ( پدرم همیشه به مادرم فحش و ناسزا می گفت بارها کتک زدن های پدرم به مادرم رادیدم و دعواهای بی دلیل پدرم که ارامش را از ما گرفت ) ) حکایت از سوی رفتار شدید و مستمر زوج دارد. و خود کافی برای عسر و حرج است.و بر خلاف استدلال ذکر شده در دادنامه دادگاه تجدیدنظر مکلف به رسیدگی به خواسته زوجه و استماع شهادت شهود و بررسی دلایل و احراز سوی رفتار می باشد. و ضرورت ندارد. زوجه حتما این موضوع را در دادگاه کیفری ثابت نماید. ثانیا صرفنظر از شهادت شهود گزارش نیروی انتظامی بشرح صفحه ۵۵ پرونده در انجام تحقیقات محلی که اشاره به اختلافات زوجین و عربده کشی زوج و ترک منزل توسط وی نموده نیز خود در تایید سوی رفتار و معاشرت زوج می باشد. ثالثا شش سال جدایی جسمانی زوجین نیز ناشی از همین رفتار بوده و باعث کراهت شدید زوجه گردیده است.و حاضر شده بابت ان باقیمانده حقوق مالی خود را بذل و مبلغ پنجاه میلیون تومان هم به زوج بپردازد. ۱-اعلام کراهت که امری درونی است.نیاز به اثبات ندارد. و صرف بیان ان کافی است.اگرچه جدایی جسمانی طولانی زوجین و اصرار زوجه به طلاق و نظریه داوران بر عدم سازش و گزارش اداره بهزیستی مراغه که اعلام نموده چهار جلسه با زوجین مشاوره داشته و امکان سازش وجود ندارد. در تایید همین کراهت و عسر و حرج می باشد. ۲- عسر و حرج مطابق مفاد ماده۱۱۳۰ قانون مدنی و تبصره ذیل ان عبارت است.از هر گونه مشقت و سختی که باعث شود. ادامه زندگی مشترک غیر ممکن گردد. بدیهی است.که کراهت شدید اعلام شده باعث همین مشقت و سختی زوجه در ادامه زندگی گردیده و می تواند از مصادیق بارز عسر و حرج باشد. لذا با توجه به مراتب ذکر شده و اینکه صرف حکم تمکین که زوج اخذ نموده و نمی تواند موجبات عسر و حرج و کراهت ایجاد شده و سوی رفتار زوج را بر خلاف استدلال دادگاه تجدیدنظر منتفی سازد مستندا به بند ۲ ماده۳۷۱ و بند ج ماده۴۰۱ قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه همعرض دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می نماید.
شعبه *
رییس: ج. ق. مستشار: س. ت.