رأی خلاصه جریان پرونده

خلاصه جریان پرونده:
اجمال قضیه این است.که ابتدا اقایان ا. خ. و م. ج. از دو نفر۱ شخص ناشناسی که فقط شماره تلفن همراه او را اعلام کرده اند ( شماره *۵ ) ۲ اقای ب. ب. ب. فرزند ا. ق. تحت عنوان تحصیل مال از طریق نامشروع و کلاهبرداری به دادسرای عمومی و انقلاب لنجان شکایت نموده اند. خلاصه شکایت این است.که اقای ا. خ. از طریق اینترنت کمپرسور خود را در معرض اجاره گذاشته و مشتکی عنه ردیف اول که هیچ گونه مشخصاتی از او اعلام نشده با تلفن همراه به شماره مذکور در فوق با پسر او تماس گرفته و ابراز علاقه به اجاره کمپرسور نموده است. بعد از ان مشتکی عنه ردیف دوم به ورنامخواست امده که مبادرت به انعقاد عقد اجاره نموده و دو دستگاه کمپرسور را تحویل گرفته و در قبال ان چهار فقره چک داده است.دو فقره بابت کارکرد و دو فقره بابت تضمین که دو فقره از چکها به بانک ارائه و منتهی به صدور گواهی عدم پرداخت گردیده و از کمپرسورها نیز اثری نیست و هم اکنون کاشف به عمل امده که عده ای سارق و کلاهبرداری به این عمل روی اورده و صاحبان کمپرسورها را مغرور نموده و اموال انها را از دستشان خارج و به نقاط دور دست منتقل نموده و می فروشند. شکات ضمیمه شکواییه یک حلقه سی دی نیز تقدیم نموده و اظهار داشته اند متضمن فیلم و صدای مشتکی عنهما میباشد. ( ص۱ ) تصویر اجاره نامه در برگ ۱۷ ، تصویرچکهای داده شده به شکات که صادرکننده ان اقای ب. ب. ب. است.در برگ های ۷ و ۱۸ و پروانه گمرکی کمپرسورها در برگهای ۶ و ۱۶ ضمیمه است. پرونده به دادیار شعبه پنجم ارجاع گردیده است. در ادامه شکات اعلام داشته اند که اقای ب. ب. ب. خود را نماینده اقای ع. معرفی نموده و اقای ع. کمپرسورها را به اقای م. م. فروخته است. ( تصویر قولنامه در برگ ۴۸ پرونده ضمیمه است ) و ضمن شکایت از انان تقاضای توقیف کمپرسورها را نموده اند. ( ص۵۰ و ۵۱ ) از این رو دادیار به دادسرای عمومی و انقلاب *نیابت داده تا با راهنمایی و هدایت شکات نسبت به توقیف کمپرسورها و احضار اقایان م. ع. ( فروشنده ) و م. م. ( خریدار ) با قید جلب اقدام نموده و از انها در مورد علت فروش کمپرسورها تحقیق و در صورت توجه اتهام ، مشارکت در انتقال مال غیر به انها تفهیم و دفاع و اخرین دفاع اخذ و قرار وثیقه متناسب اخذ و چنانچه منتهی به بازداشت انان گردد. تحت الحفظ اعزام گردند. ( ص۵۲ ) دادسرای *چون ادرس اعلامی در حوزه قضایی چهار دانگه می باشد. پرونده را به ان حوزه ارسال نموده که به شعبه *ارجاع گردیده است. ( ص۶۱ ) دادگاه اقای م. م. دارنده کارت ملی شماره ۱۰۵۰۶۹۵۱۶۰ را به نام مطلع احضار و از او درباب نحوه تحصیل دو دستگاه کمپرسور توضیح خواسته اظهار داشته است: یک فردی بنام ب. ع. که شماره من را از طریق تبلیغات داشت با من تماس گرفت و گفت کمپرسور فروشی دارم. گفتم اگر مدارک نداشته باشی نمی خرم من کارم خرید و فروش با برگ سبز است.من کاسب ام و نمایشگاه دارم. من برای خرید رفتم *و رفتم به ادرسی که گفته بود یک فردی به نام م. ع. مدارک و برگ سبز کمپرسورها را نشان داد و معامله کردم و پول ان را به حسابی که گفت از طریق بانک حواله کردم و دستگاه ها را بار کردم اوردم.م. ع. در این منطقه ادرسی ندارد. و ادرس ایشان *می باشد. همان جایی که معامله کردم. بنده مبایعه نامه دارم. که تصویر ان در پرونده است.و برگ سبز هر دو دستگاه در دست من است. ( ص۶۷ ) دادگاه به فرماندهی انتظامی بخش *دستور توقیف دستگاه های موضوع نیابت و تحویل ان به امین را نیز داده ( ۷۱ ) و مامورین دو دستگاه کمپرسور را در گاراژی که بوده توقیف نموده و با موافقت شاکیان انها را به اقای م. م. به عنوان امین اموال تحویل داده اند. ( ص۷۳ و ۷۴ ) پرونده نیابتی به دادسرای لنجان اعاده شده است. دادیار *لنجان به این جهت که اوراق و محتویات پرونده دلالت بر توجه اتهام مشارکت در انتقال مال غیر به اقای م. م. دارد. به دادسرای عمومی و انقلاب *نیابت داده تا او را با قید جلب احضار ، درصورت عدم حضور جلب و با تفهیم اتهام مدافعات او استماع و اخرین دفاع نیز اخذ و قرار تامین متناسب صادر و در صورت بازداشت او را تحت الحفظ همراه اصل نیابت و اوراق جدید التحصیل اعزام نمایند. ( ص۸۳ ) اجرای نیابت به شعبه *محول گردیده و او اقای م. م. را احضار اتهام مشارکت درانتقال مال غیر را به او تفهیم و مدافعاتش را استماع و درباره او قرار کفالت به مبلغ یکصد و پنجاه میلیون تومان صادر و پس از معرفی کفیل قرار قبولی کفالت صادر و پرونده نیابتی را اعاده نموده است. ( ۹۹ تا ۱۰۷ ) پس از ان دادیار دادسرای لنجان شکات و اقای م. م. را دعوت ( از طریق تلفن ) و مواجهه داده است. در این جلسه اقای م. م. اظهار داشته اقایان ب. و م. ع. را دیده ام ولی اقای ب. را نمی شناسم و در معامله ای که با اقای م. ع. انجام داده او را ندیده و معامله را در منزل پدر او اقای ر. ع. انجام داده و پول ان به مبلغ یکصد و سی و هفت میلیون تومان را پسرش از *از طریق کارت به کارت به حساب اقای ر. ع. واریز کرده و گفته چون برگهای سبز کمپرسورها بود شک و شبهه ای نکرده و معامله را انجام دادم و از کلاهبرداری اقای ع. خبر نداشتم. در همین جلسه اقای م. ج. ارزش کمپرسور خود را مبلغ ۱۶۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال ( به نظر میرسد تومان صحیح باشد. ) و اقای ا. خ. ارزش کمپرسور خود را ۱۳۷/۰۰۰/۰۰۰ تومان اعلام کرده اند و اقای م. اظهار داشته کمپرسورها به همان مبلغ خریده قیمت داشته است. ( ص۱۰۰ تا ۱۱۴ ) بانک ملت شعبه زرین شهر در پاسخ استعلام *لنجان اعلام نموده مبلغ یکصد و سی و هفت میلیون تومان به حساب اقای ر. ع. س. *واریز شده است. ( ص۱۲۴ ) در ادامه رسیدگی دادیار دادسرای لنجان در تاریخ ۹۵/۸/۱ به دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان *نیابت داده تا با راهنمایی شکات و اقای م. م. اقایان ب. ع. و م. ع. و ر. ع. را به اتهام انتقال مال غیر و کلاهبرداری به ارزش سیصد میلیون تومان بدوا جلب و با تفهیم اتهام مدافعات انان استماع و اخرین دفاع نیز اخذ و قرار تامین متناسب درباره هریک صادر و در صورت بازداشت انان را تحت الحفظ اعزام نماید. همچنین از ان مرجع خواسته تا چنانچه نامبردگان از نشانی اقای ب. ب. ب. اطلاع دارند ضمن اخذ مشخصات و نشانی دقیق وی چنانچه نشانی او در حوزه ان مرجع باشد. بدوا او را جلب و مورد نیابت را درباره وی نیز اجرا نمایند. ( ۱۲۸ ) محتویات پرونده دلالت بر ارسال برگ نیابت به دادسرای *ندارد. و دادیار دادسرای لنجان در تاریخ ۹۵/۸/۲۶ در این خصوص به دادگاه بخش انگوت نیابت داده است. مفاد نیابت به شرح مورد اشاره در بالاست. به دستور دادگاه بخش *( حوزه *) به *د ان پاسگاه فقط موفق به جلب اقای ر. ع. فرزند ب. گردیده است. دادگاه به او اتهام انتقال مال غیر و کلاهبرداری به ارزش سیصد میلیون تومان تفهیم نموده و او در دفاع از خود ضمن رد اتهام اظهار داشته شاکیان را نمی شناسد و پسرانش نیز در *ساکن بوده و در کار خرید و فروش اهن الات می باشند. دادگاه از او اخرین دفاع نیز اخذ و درباره وی قرار وثیقه به مبلغ سه میلیارد ریال صادر نموده که به متهم ابلاغ شده و او ضمن اظهار این که وثیقه ندارد. به قرار صادره اعتراض نکرده است. پرونده نیابت به دادسرای لنجان اعاده و متهم نیز تحت الحفظ اعزام شده است. ( ص۱۵۱ تا ۱۶۴ ) دادیار *از اقای ر. ع. تحقیق نموده و او اظهار داشته که کارت بانکی او در دست پسرش ب. می باشد. و معامله دو دستگاه کمپرسور در منزل او انجام شده ولی او مریض و خوابیده بوده و از معامله اطلاعی ندارد. و در ان دخالتی نداشته است.و از نشانی پسرش نیز اظهار بی اطلاعی کرده است. ( ۱۶۵ و ۱۶۶ ) متهم به زندان معرفی شده ( ص ۱۶۸ ) ولی بعدا با سپردن وثیقه ازاد گردیده است. ( ص ۲۱۸ و ۲۲۱ ) دادیار *پس از مواجهه متهم با اقای م. م. که همچنان اظهار بی اطلاعی از معامله کمپرسورها کرده او را برای ادامه تحقیقات دراختیار اداره اگاهی گذارده است. ( ص۱۶۷ ) در تحقیقاتی که از متهم در اداره اگاهی به عمل امده نامبرده اظهار داشته است.که ابتدا ب. ب. ب. با شاکیان قرارداد بسته و به انان بابت خرید ( اجاره ) دو دستگاه کمپرسور چک به نام خود داده و شاکیان نیز سند هر دو دستگاه را به او داده اند و او هم کمپرسورها را در *طی قولنامه به فرزند ش م. ع. فروخته و پول انها را از او گرفته و فرزند ش هم هر دو دستگاه را در منزل او واقع در *به اقای م. م. فروخته و اقای م. پول انها را به کارت او که در اختیار فرزند ش ب. بوده واریز کرده و از نشانی فرزند ش م. اظهار بی اطلاعی کرده ولی گفته فرزند دیگرش ب. در همان *به کشاورزی اشتغال دارد. و ضمن اظهار بی اطلاع بودن از فروش کمپرسورها و دخالت نداشتن دران اظهار داشته پول دستگاهها را هم فرزند ش ب. از حساب او خارج کرده است. در مواجهه با م. م. هم اظهارات خود را تکرار کرده است. ( ص۱۸۸ تا ۱۸۹ ) اقای م. ج. ا. از شاکیان طی لایحه ای که به دادیاری تقدیم داشته تقاضا نموده برای دستگیری متهمان: اقایان ب. ب. ب. ، ب. و م. ع. به دادگاه شهرستان *نیابت داده شود. و دادیار دادسرای لنجان هم به دادسرای عمومی و انقلاب در چهار دانگه برای دستگیری نامبردگان و تفهیم اتهام و اخذ اخرین دفاع و صدور قرار تامین درباره انان نیابت داده ( ۲۱۸ ) ولی مامورین انتظامی ان حوزه موفق به جلب متهمان نگردیده و برگ نیابت بلا اقدام اعاده شده است. ( ص۳۰۵ و ۳۰۴ ) اقایان ب. ب. ب. و ب. و م. ع. از طریق انتشار اگهی در روزنامه محلی احضار شده اند. ( ۳۰۸ تا ۳۱۳ ) دادیار *لنجان در پایان تحقیقات در تاریخ ۹۶/۱/۲۸ درباره اقای م. م. فرزند گ. م. به اتهام مشارکت در انتقال مال غیر و درباره اقایان ب. ب. ب. ، ب. و م. و ر. ع. به اتهام مشارکت در انتقال مال غیر و کلاهبرداری قرار جلب به دادرسی صادر و درخصوص شکایت شاکیان دایر به سرقت به لحاظ اینکه عمل متهمان عنوان سرقت ندارد. و همچنین در مورد تحصیل مال از طریق نامشروع به لحاظ این که عمل متهمان از مصادیق انتقال مال غیر و کلاهبرداری است.قرار منع تعقیب صادر و پس از موافقت دادیار اظهارنظربا ان با صدورکیفرخواست از دادگاه کیفری دو لنجان برای متهمان تقاضای تعیین کیفرکرده است. ( ص۳۴۳ تا ۳۴۸ ) پرونده به شعبه *ارجاع شده و دادگاه ابتدا پرونده را برای رفع نقص به دادسرا اعاده نموده است.تا دادیار:۱ با احضار شکات محل دقیق تحویل کمپرسورها ( مال ) را به متهم یا متهمین مشخص نمایند. ۲ محل فروش مال غیر ( محل تنظیم قرارداد فروش ) کمپرسورهای مورد نزاع را دقیقا مشخص نماید. ۳ مشخص نماید. چه متهمی مال غیر را فروخته و چه متهمی کلاهبرداری کرده است. ( ۳۴۹ ) دادیار پس از تحقیق از شاکیان اقایان ا. خ. و م. ج. به دادگاه اعلام کرده است . حسب محتویات پرونده با توجه به این که متهمین به صورت باندی حسب اظهارات شاکیان و تحقیقات انجام شده اقدام به اجاره کمپرسور از اشخاص می نمایند و کمپرسورها را پس از اجاره و اخذ سند دستگاه از موجر با ترفندهایی به اشخاص ثالث می فروشند. در این پرونده متهمین ب. ب. ب. ، م. ع. و م. م. متهم به مشارکت در انتقال مال غیر می باشند و اقای ب. ع. نیز کلاهبردار و اقای ر. ع. با توجه به این که کلیه قراردادهای فروش در منزل ایشان انجام می شده و وجوه نیز به حساب ایشان واریز می شده با سایر متهمین همکاری داشته است.که تشخیص این که هر متهمی چه اتهامی متوجه ان است.به تشخیص …. دادگاه می باشد. ( ص۳۵۸ ) پرونده به دادگاه اعاده شده و در جریان رسیدگی قرار گرفته است. دراین مقطع شاکیان به دادگاه اعلام داشتند که اقایان م. و ب. ع. در زندان *بزرگ زندانی هستند و دادگاه پرونده را برای اقدامات لازم و صدور قرارنهایی و کیفرخواست حضوری به دادسرا اعاده نموده است. ( ص۳۶۷ ) پس از ان دادیار دادسرای لنجان به دادسرای شعبه *نیابت داده تا نسبت به احضار متهمان نامبرده و تفهیم اتهام به انان و اخذ اخرین دفاع و صدور قرار تامین از نوع وثیقه و مواجهه بین انها و اقای م. م. و همچنین تحقیق از نامبردگان درخصوص شناسایی اقای ب. ب. ب. اقدام نمایند. ( ص۳۷۵ و۴۳۲ ) بازپرس شعبه *( نیابت قضایی ) مورد نیابت را انجام و درباره هر یک از متهمان قرار اخذ وثیقه به مبلغ سه میلیارد ریال صادر و مراتب را به زندان اعلام نموده است. اظهارات اقای م. ع. در صفحات ۳۸۱ و ۳۸۲ و ۴۳۴ و ۴۳۵ و اظهارات اقای ب. ع. در صفحات ۴۳۶ تا ۴۳۸ و قرارهای صادره درباره انان در صفحات ۳۸۳ و ۴۳۹ و صورت محکومیت های اقای ب. ع. در صفحات ۴۴۱ تا چهار ۳۴۴ می باشد.
پس از انجام نیابت و اعاده اوراق مربوط به مرجع معطی نیابت دادیار دادسرای زنجان درباره اقایان م. و ب. ع. به اتهام کلاهبرداری و انتقال دو دستگاه کمپرسور قرار جلب به دادرسی صادر و پس از موافقت دادیار اظهارنظر با صدور کیفرخواست از دادگاه کیفری دو *لنجان برای انان تقاضای تعیین کیفر کرده است. ( ۴۴۶ و۴۴۷ ) متهمان پرونده اقایان ۱ م. م. فرزند گ. م. ۲ ر. ع. فرزند ب. ۳ ب. ع. فرزند ر. ۴ م. ع. فرزند ر. ۵ ب. ب. ب. فرزند ا. ق. در شعبه *محاکمه شده و دادگاه به موجب دادنامه شماره ۲۵۹۶ مورخ ۹۶/۱۲/۲ انان را به اتهام مشارکت در انتقال مال غیر دو دستگاه کمپرسور ( در حکم کلاهبرداری ) موضوع شکایت اقایان ا. خ. و م. ج. بزهکار تشخیص داده و با استناد به ماده ۱ قانون مجازات راجع به انتقال مال غیر و ماده ۱ قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشای و اختلاس و کلاهبرداری و رعایت مواد ۱۲۵و ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی مصوب سال۱۳۹۲ هریک از متهمان را به هفت سال حبس و دویست و شصت و پنج میلیون تومان جزای نقدی [حسب نظر کارشناسی مضبوط در پرونده به شرح صفحه ۳۴۱ هر دستگاه کمپرسور به قیمت یک میلیارد تا یک میلیارد و سیصد میلیون ریال معامله می گردد.] و رد مال شامل یک دستگاه کمپرسور در حق هر یک از شکات محکوم کرده است. رای نسبت به متهمان ردیف اول تا چهارم حضوری و نسبت به متهم ردیف پنجم غیابی اعلام شده است. ( ص۴۸۸ ) متهمان ردیف اول تا چهارم از رای صادره تقاضای تجدیدنظرکرده اند. پرونده در شعبه *مورد رسیدگی قرار گرفته و دادگاه طبق دادنامه شماره ۸۸۱ مورخ ۹۷/۵/۲۳ با توجه به این که کلیه تجدیدنظر خواهانها متفق القول اظهار داشته اند که محل معامله کمپرسورها در *بخش انگوت صورت گرفته مستندا به بند ب ماده ۴۵۰ قانون ایین دادرسی کیفری ناظر به ماده ۳۱۰ ان قانون ضمن نقض رای نظرخواسته پرونده را جهت رسیدگی به دادگاه بخش انگوت ارسال نموده است. ( ص۵۴۲ ) دادگاه عمومی بخش انگوت نیز به موجب دادنامه شماره ۱۸۵۳ مورخ ۹۷/۹/۵ باتوجه به اظهارات شاکیان مبنی بر این که کمپرسورهای موضوع شکایت را از طریق اینترنت در معرض اجاره گذاشته اند و تماس متهم ردیف سوم با انان و ابراز علاقه نسبت به انعقاد عقد اجاره و مراجعه متهم ردیف پنجم به انان و انعقاد عقد اجاره و تحویل کمپرسورها در *مخ در قبال چهار فقره چک [شاکیان در اظهارات مورخ ۹۶/۳/۷ اظهار داشته اند که اقای ب. ع. برای اجاره کمپرسورها با انها صحبت کرده و اقای ب. و. ب. به عنوان نماینذه و رییس کارگاه خود معرفی کرده و اقای ا. خ. اظهار داشته کمپرسور خود را در *مخ به اقای ب. ب. تحویل داده ( ص۳۵۴ ) و اقای م. ج. گفته کمپرسور خود را به *برده و در انجا تحویل اقای ب. داده است. ( ص۳۵۵ ) ] به لحاظ این که عملیات متقلبانه و بردن مال غیر در حوزه ورنامخواست محقق شده و انتقال مال بعد از بردن ان در حوزه قضایی دیگر تاثیری در صلاحیت محاکم نخواهد داشت به استناد ماده ۳۱۰ قانون ایین دادرسی کیفری ضمن نفی صلاحیت خود اظهار عقیده به صلاحیت محاکم حوزه قضایی لنجان نموده و به لحاظ حصول اختلاف در صلاحیت و برای حل ان پرونده را به دیوان عالی کشور ارسال نموده که پس از وصول و ثبت در دبیرخانه برای رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است.عضو ممیز ج. ا.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل شد پس از قرائت گزارش اقای ج. ا. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و مشاوره چنین رای می دهد:

رأی شعبه دیوان عالی کشور

رای شعبه
هرچند در کیفرخواست های صادره اتهامات اقایان ر. ، ب. و م. نام خانوادگی هرسه عباسی مشارکت در انتقال مال غیر و کلاهبرداری ذکر شده ، لکن این امر با توجه به ماده ۲۸۰ ایین دادرسی کیفری مانع از تعیین عنوان صحیح قانونی اتهام انان توسط دادگاه نیست و دادگاه کیفری دو لنجان نیز در رای صادره عنوان صحیح اتهام متهمان پرونده را مشارکت در انتقال مال غیر تعیین کرده است. بنابراین چون انتقال کمپرسورها های موضوع شکایت شاکیان از سوی نامبردگان به اقای م. م. در حوزه قضایی دادگاه عمومی بخش انگوت صورت گرفته ، مستندا به ماده ۲۷ قانون ایین دادرسی … مدنی با تایید صلاحیت دادگاه عمومی بخش انگوت حل اختلاف می نماید.
رییس شعبه *: ج. ا. مستشار: ح. ق.