رأی شعبه دیوان عالی کشور

باسمه تعالی

متقاضی: اداره منابع طبیعی *

موضوع رسیدگی: درخواست اعاده دادرسی نسبت به دادنامه شماره ۱۱۴۸ –۸۷/۱۲/۱ صادره از شعبه *

مرجع رسیدگی: شعبه *

هیات شعبه اقایان: د. ص. م. ر. ( رییس ) و م. خ. ( مستشار ) و م. پ. ( عضو معاون )

خلاصه جریان پرونده: حسب اعلام اداره منابع طبیعی شهرستان *، اقای س. ک. مقدار ۵۰۳۳ مترمربع از اراضی منابع طبیعی *را از طریق شخم زدن و تبدیل ان به زمین زراعی تصرف کرده است. به دنبال شکایت اداره مذکور تحقیقات لازم در مورد شکایت به عمل امده و موضوع به کارشناسی و سپس سه نفر از کارشناسان رسمی دادگستری ارجاع گردیده است ، بامطالعه تحقیقات انجام گرفته و اظهارنظر کارشناسان رسمی در خصوص نحوه اجرای مقررات ماده ۵۶ قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل و مراتع دادگاه "شعبه *در خصوص اتهام مشارالیه با شکایت اداره منابع طبیعی اقدام به رسیدگی کرده و به موجب دادنامه شماره ۸۹۹ ۹۱/۷/۲۳ علاوه بر رفع تصرف از مرتع یادشده رای بر محکومیت مشتکی عنه به پرداخت پنج میلیون ریال به عنوان جزای نقدی بدل از حبس در حق دولت و ۴/۵۹میلیون ریال بابت ضرور و زیان همراه با خسارات قانونی صادر کرده است. در خصوص اتهام اقای س. ک. فرزند ر. دائر بر تخریب و تصرف عدوانی مقدار ۵۰۳۳ مترمربع از منابع ملی *از طریق شخم کاری و تبدیل ان به زمین زراعی با عنایت به شکایت اداره منابع طبیعی *و تحقیقات به عمل امده از جمله نظریه هییت سه نفره کارشناسان رسمی دادگستری که با بررسی مدارک موجود در اداره شاکی اعلام کرده اند ماده ۵۶ قانون حفاظت از جنگلها و مراتع کشور در محل مورد تصرف مشتکی عنه به اجرا درامده و در نقشه تفکیک اراضی ملی از زمینهای زراعی تهیه شده در مرداد ماه سال ۱۳۸۰ نیز محل مزبور بصورت مرتع برداشت گردیده است. و با توجه به مفاد کیفر خواست دادسرا و دفاعیات بلاوجه متهم اتهام انتسابی به وی محرز است. لذا دادگاه به استناد ماده۶۹۰ قانون مجازات اسلامی و با اعمال بند ۲ ماده ۳ قانون وصول برخی از درامدهای دولت و مصرف ان در موارد معین متهم موصوف را علاوه بر رفع تصرف از مرتع یاد شده به پرداخت مبلغ پنج میلیون ریال جزای نقدی بدل از حبس در حق دولت محکوم می نماید. و اما در خصوص دادخواست اداره شاکی بطرفیت متشاکی بخواسته مطالبه ضرر و زیان وارده به مرتع به مبلغ ۱۵/۰۹۹/۰۰۰ ریال با احتساب هزینه های دادرسی با توجه به مراتب فوق و احراز مجرمیت خوانده در رابطه با تخریب و تصرف اراضی ملی و به تبع ان احراز ایراد خسارت به محل که حسب نظریه کارشناسی میزان خسارت وارده مبلغ ۴/۵۰۰/۰۰۰ ریال اعلام گردیده است. علیهذا دعوی مطروحه نسبت به این میزان وارد تشخیص و وی را به استناد مواد ۲و ۱ از قانون مسئولیت مدنی و ماده ۵۱۵ قانون ایین دادرسی مدنی خوانده را به پرداخت ۴/۵۰۰/۰۰۰ ریال بابت اصل خواسته و مبلغ ۳/۷۰۰/۰۰۰ ریال بابت هزینه دادرسی در حق اداره خوانده محکوم می نماید. و زاید بر ان از خواسته را به لحاظ عدم اثبات مردود می داند. این رای حضوری و ظرف مدت بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر خواهی در محاکم تجدیدنظر مرکز استان ا.غ می باشد. از رای صادره تجدیدنظرخواهی شده و شعبه *درخصوص اتهام وارده به اقای س. ک. و تخریب مقدار ۵۰۳۳ متر مربع از اراضی ملی *و تبدیل ان به زمین زراعتی به موجب دادنامه شماره ۵۱۰ ۹۲/۵/۷ با توجه به اظهارنظر هیات پنج نفره کارشناسان با رد تجدیدنظر خواهی رای صادر کرده که در مورد مطالبه ضرر و زیان برابر تصمیم مورخه ۹۲/۱/۲۰ عمل شود. درخصوص تجدیدنظرخواهی اقای س. ک. از دادنامه شماره *مورخه ۹۱/۱۱/۱۲ دادگاه محترم شعبه *که به موجب ان در خصوص اتهام وی دائر بر تصرف عدوانی و تخریب مقدار ۵۰۳۳ متر مربع در اراضی ملی *و تبدیل ان به زمین زراعتی حکم محکومیت نامبرده به پرداخت پنج میلیون ریال جزای نقدی و رفع تصرف صادرشده. با توجه به اینکه ایراد و اعتراض موجه و موثری ازسوی تجدیدنظرخواه به عمل نیامده و دادنامه تجدیدنظرخواسته حسب موازین قانونی و بطور صحیح صادر شده و عمده در خواست وی اعتراض وی به نظریه هییت سه نفری کارشناسی بود. که در این دادگاه مورد لحاظ قرار گرفت. و متعاقبا موضوع به هییت کارشناسی ۵ نفری ارجاع گردید.که اعضا هییت کارشناسی اعلام کردند. که محدوده مطروحه در پرونده به مساحت ۵۰۳۳ متر مربع علیرغم احتساب در مساحت مجموع قطعات مورد بررسی کمیسیون ماده واحده به میزان ۶۹۳۸۶ مترمربع ، در ان کمیسیون مطرح نشده و مساحت قطعات موضوع رای شماره *مورخ ۸۷/۱۲/۱۰ به میزان ۶۳۹۹۷ مترمربع می باشد. لهذا نظر به مراتب مذکور با رد تجدیدنظرخواهی به استناد شق اول ماده ۲۵۷ قانون ایین دادرسی کیفری دادنامه تجدیدنظر خواسته را عینا تایید و استوار می نماید. رای صادره قطعی است. ضمنا درخصوص درخواست تجدیدنظر اقای س. ک. از حیث جنبه خصوصی قضیه و مطالبه ضرر و زیان تجدیدنظرخوانده بشرح تصمیم مورخ۹۲/۱/۲۰ این دادگاه عمل شود. متذکر میشود. قبلا مراتب به دادگاه محترم بدوی اعلام شده بود. لیکن رفع نقض نگردیده مجددا تذکر داده میشود. قبل از صدور ارای فوق الذکر قاضی کمیسیون ماده واحده ، شعبه *و شعبه *رای بر پذیرش عدم وقوع تجاوز به اراضی ملی منابع طبیعی داده و قطعات مورد تصرف مشارالیه را از جمله ۵۰۳۳ مترمربع از اراضی ملی را قانونی تشخیص داده و به نفع مالک رای داده اند سپس اداره منابع طبیعی نسبت به ارای اخیر الصدور ، اعتراض نموده و طبق ماده ۲۹۳ قانون ایین دادرسی کیفری به دادستان کل کشور در دو صفحه مطالب ایرادات وارده به ارای مورد اشاره خود را مطرح کرده است. که در این مورد دادیاران دیوان عالی کشور مراتب را به اطلاع معاون اول دادستانی کل کشور رسانیده اند و دادستان محترم کل کشور نیز طی درخواست مورخه ۱۴۰۱/۹/۲۶ جهات و مغایرت ارا معترض عنه با موازین قانونی و شرعی را به مقام محترم رییس قوه قضاییه منعکس کرده است. اقای ج. عضو معاون دیوان عالی کشور مامور به خدمت در معاونت قضایی قوه قضاییه نظریه خود را دائر بر اشتباه بودن رای قاضی کمیسیون ماده واحده اعلام کرده است. پس از اظهارنظر یکی از قضات معاونت قضایی و نظریه اقای ح. ت. مستشار دیوان عالی کشور مامور در حوزه ریاست قوه قضاییه به جناب اقای ص. ر. معاون محترم رییس قوه قضایه طی نامه شماره ۱۴۰۱/۱۸/۳۵۱۵ تاریخ ۱۴۰۲/۱/۲۶ با اعلام مراتب خلاف شرع بودن ارای صادره از دادگاه عمومی حقوقی شهرستان *و شعبه *به مقام محترم رییس قوه قضاییه تقاضای تجویز اعاده دادرسی مطرح کرده است. پرونده حسب تجویز اعاده دادرسی جهت طرح در شعب خاص دیوان عالی کشور به این مرجع فرستاده و سپس به این شعبه ارجاع گردیده و در دستور تصمیم گیری قرار گرفت.هیات شعبه پس از قرائت گزارش اقای م. خ. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره ۱۱۴۸ ۱۳۸۷/۱۲/۱ صادره از شعبه *چنین رای می دهد:

رای شعبه

تقاضای اعاده دادرسی دادستان محترم کل کشور از دادنامه شماره ۱۱۴۸ ۱۳۸۷/۱۲/۱ صادره از شعبه *که در تایید دادنامه شماره ۷۲۲ ۸۷/۱۰/۲۱ صادره از خخ. که انهم در تایید رای شماره ۲۰۳ ۱۳۸۷/۴/۱۹ قاضی و عضو هیات ماده واحده صادر شده است ، وارد می باشد. زیرا به دلالت محتویات پرونده قاضی ماده واحده به خواسته اقای ب. ک. توجه نکرده ، مشارالیه صرفا تقاضای زراعی بودن ملک خود را به مقدار ۶۳۹۹۷ مترمربع طرح کرده است. درحالیکه قاضی کمیسیون ماده واحده به مقدار ۶۹۳۸۶ مترمربع اراضی زراعی رای داده و باتوجه به اینکه مازاد بر مقدار مورد خواسته ، مرتع و ملی بوده و این امر مورد توجه و ایراد اداره منابع طبیعی *قرار گرفته و نظریه اداره مذکور مورد توجه و تایید قضات و دادستان کل کشور و معاونت قضایی نیز بوده و از طرف مقام محترم رییس قوه قضاییه اعاده دادرسی تجویز شده است. بعلاوه مراتب توسط شعبه *مورد حکم قرار گرفته و به موجب دادنامه شماره ۵۱۰ ۱۳۹۲/۵/۷ تایید گردیده است. لذا با احراز خلاف شرع بین بودن دادنامه صادره از طرف قاضی کمیسیون ماده واحده که مورد تایید شعبه *به استناد ماده ۴۷۷ قانون ایین دادرسی کیفری در مازاد بر ۶۳۹۹۷ مترمربع نقض می گردد. و در قسمت مازاد یاد شده حکم به بی حقی خواهان نخستین صادر و اعلام می گردد. رای قطعی است

شعبه *

رییس: م. ص. م. ر. مستشار: م. خ. عضو معاون: م. پ.