رأی خلاصه جریان پرونده
بدلالت محتویات پرونده محاکماتی واصله بدین شرح میباشد که آقای ع. د.گ. بوکالت از آقایان ح.م. د.گ. و م. د.گ. و خانم ف. ش. دادخواستی بطرفیت اداره کل راه و شهرسازی و اداره کل ثبت اسناد و املاک بخواسته رسیدگی و صدور حکم بر ابطال قسمتی از تحدید حدود حد غربی پلاک ... اصلی بخش یک بیرجند و اصلاح آن حد نسبت به کوره آجری گچی و متعلقات مربوطه و کسر آن از سند دولت بمساحت 9642 مترمربع مقوم به 49945560 ریال تقدیم دادگاه عمومی بیرجند نموده و در شرح دادخواست توضیح میدهد که خواهانها مالک و متصرف کوره های گچی و آجری با متعلقات مربوطه وصل به راه چاحوض در حد غربی اراضی پلاک ... اصلی بخش یک بیرجند میباشند و اداره دارائی بیرجند در سال 1353 اقدام به تحدید حدود رسمی اراضی پلاک مزبور از طریق اداره ثبت نموده و در این تحدید حدود کوره های خواهانها که جنب راه چاحوض در مرز اتصال کوره ها و راه چاحوض و در غربی پلاک مذکور قرار دارد اشتباهاً یا عمداً و برخلاف قانون داخل در حد غربی اراضی پلاک فوق قرار گرفته و باستناد ماده 81 قانون ثبت که مقرر میدارد در موقع تحدید حدود میبایست کلیه مستحدثاتی که بطور مفروز داخل در پلاک تحدیدی قرار دارد تعیین و تعریف گردد که در زمان تحدید حدود کوره های خواهانها وجود داشته ولی در پلاک مزبور تعین و تعریف نگردیده و اشتباهاً و برخلاف شرع و قانون داخل در پلاک ... و در حق دولت قرار گرفته و چون اشتباه مزبور در پرونده کلاسه 444-890 شعبه 4 حقوقی با کارشناسی و شهادت شهود وجود کوره ها پیش از سند دولت و قدمت کوره ها بیش از 65 سال ثابت گردیده است که این امر دلالت بر اشتباه مسلم و حقانیت خواهان ها دارد و به کل حقوق خواهانها خلل اساسی وارد نموده بنحوی که کوره قدیمی و دسترنج آنها بطور اشتباهی در مالکیت دولت شاهنشاهی قرار گرفته و دولت اسلامی نیز قادر به اعطاء حق شرعی بدون رأی دادگاه نیست و با توجه باینکه طبق بند 4 ماده 25 قانون ثبت پس از اثبات این اشتباه در دادگاه و رأی بنفع خواهانها ، اداره ثبت نسبت برفع این اشتباه و اصلاح سند پس از تعین تکلیف دادگاه اقدام خواهد نمود لذا تقاضای صدور حکم بر اصلاح سند پلاک ... با ابطال حد غربی تحدید حدود بحدود جدید از پلاک ... اصلی بخش یک بیرجند بدلیل اشتباه و کسر و خروج اراضی کوره های خواهانها از سند دولت بمساحت 9642 مترمربع موضوع کوره های آجری و گچی و متعلقات مربوطه گردیده و مطالبه پرونده کلاسه 444-940 درخواست شده و فتوکپی کارت شناسائی ملی خواهانها ضمیمه دادخواست تقدیمی میگردد .واحد ارشاد و معاضدت قضائی دادگستری بیرجند در تاریخ 92/1/6 در اجرای ماده 3 شیوه نامه اجرائی فصل دوم دستورالعمل شماره یک طرح جامع اطاله دادرسی مصوب سال 1384 قوه قضائیه بلحاظ اینکه اظهارنظر کارشناس جهت رسیدگی ضرورت دارد لذا قرار ارجاع امر به کارشناس صادر نموده و نظریه کارشناس را در مورد خواسته خواهان اخذ و ضمیمه پرونده مینماید .در تاریخ 94/9/15 طرفین حسب دستور دادگاه بمنظور دادرسی دعوت میگردند .اداره راه و شهرسازی استان خراسان جنوبی طی لایحه ای که در تاریخ 94/10/3 تقدیم دادگاه مذکور نموده است خلاصتاً بلحاظ اینکه وکیل خواهانها قبلاً نیز بخواسته ابطال سند بجهت عدم رعایت مقررات ثبتی دولت اقدام به طرح دعوی بطرفیت اداره راه و شهرسازی بموجب پرونده کلاسه 652-83 مطروحه در شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی بیرجند نموده و در دادخواست بدوی و تجدیدنظر تقدیمی ، مدعی عدم رعایت مقررات قانونی در ثبت ملک مورد بحث گردیده که طی دادنامه مورخ 84/6/29 صادره از شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی و دادنامه مورخ 85/3/22 صادره در پرونده کلاسه 638-84 شعبه 3 دادگاه تجدیدنظر استان خراسان جنوبی ، حکم بر بطلان دعوی خواهانها صادر گردیده و موضوع مشمول اعتبار امر مختومه بوده و در نتیجه دعوی مطروحه محکوم برد میباشد و خواهانها هیچگونه مالکیتی بر اراضی مورد ادعا نداشته و ملک موردنظر نیز مطابق قانون بنام دولت ثبت شده و مطابق ماده 22 قانون ثبت نیزمالک شخصی بوده که سند ملک بنام ایشان در دفتر املاک بثبت رسیده باشد و بمحض ثبت ملک مطابق ماده 24 قانون ثبت هیچگونه ادعائی از اشخاص خواه حقوقی و خواه جزائی نه بعنوان عین و نه بعنوان قیمت پذیرفته نخواهد بود و چون دعوی اعتراض به تحدید حدود و عدم قوانین ثبتی تابع اعتبار امر مختومه بوده و خارج از مهلت مقرر قانونی و باستناد مواد 20 و 22 و 24 و 11 و 16 قانون تقاضای رد دعوی مطروحه مینماید و فتوکپی های : 1- دادخواست تقدیمی آقای م. د.گ. بطرفیت اداره مسکن و شهرسازی بیرجند بخواسته ابطال سند رسمی پلاک ... اصلی بخش یک بیرجند با حدود اربعه در سند عادی . 2- دادنامه 757-84/6/29 صادره از شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی بیرجند که بموجب آن دعوی آقای م. د.گ. با وکالت آقای ع. د.گ. بطرفیت اداره مسکن و شهرسازی بیرجند بخواسته صدور حکم بر ابطال سند رسمی پلاک ... اصلی بخش یک بیرجند با حدود اربعه در سند عادی ، بنا بجهات مذکور در دادنامه مزبور ، بلحاظ اینکه سند عادی ارائه شده از ناحیه خواهان در تاریخ 1335/4/10 یعنی بعد از اعلام مالکیت دولت صورت گرفته و مالکیت دولت مسبوق به مالکیت خواهان میباشد لذا بلحاظ بلادلیل و فاقد توجیه قانونی بودن دعوی خواهان محاکم به بطلان اعلام گردیده است . 3- دادخواست تقدیمی آقای م. د.گ. مبنی بر تجدیدنظر خواهی از دادنامه بدوی فوق .4- دادنامه شماره 205/60-85/3/22 صادره از شعبه 3 دادگاه تجدیدنظر استان خراسان جنوبی که طی آن تجدیدنظر خواهی آقای م. د.گ. با وکالت آقای ع. د.گ. از دادنامه شماره 757-84/6/29 صادره از شعبه اول دادگاه عمومی بیرجند ، خلاصتاً بلحاظ اینکه رأی مذکور دادگاه بدوی با توجه به مندرجات پرونده صادر شده و بموجب نظریه کارشناس منتخب ، زمین موردنظر واقع در مستثنیات نبوده و تشریفات قانونی نیز در جریان صدور سند مالکیت بنام دولت رعایت گردیده لذا با رد تجدیدنظر خواهی معموله مبادرت بتأیید دادنـــامه بـــدوی ( تجدیدنظر خواسته ) گردیده است ، ضمیمه لایحه فوق میگردد .در تاریخ 94/10/3 جلسه دادرسی شعبه 4 دادگاه عمومی حقوقی بیرجند با حضور وکیل خواهانها و نماینده حقوقی اداره کل راه و شهرسازی تشکیل شده و وکیل خواهانها بشرح دادخواست تقدیمی تقاضای رسیدگی نموده و بپرونده کلاسه 444-88 استناد مینماید و اظهار میدارد که تمامی دلائل در پرونده مذکور وجود دارد و مطالب مشروحی را در خصوص نحوه تحدید حدود و مستثنی بودن کوره آجری از اراضی و توجیه دعوی مطروحه عنوان مینماید و در تحدید حدود اشتباهاً یا عمداً حد بعد از کوره خواهانها قرار گرفته و داخل پلاک شده که این امر شرعی نبوده و حق خواهانها باید داده شود و دعوی قبلی ابطال سند دولت بلحاظ عدم رعایت مقررات قانونی و تشریفات ثبتی بوده و در دعوی فعلی ابطال تحدید حدود مطرح شده و سابقاً دعوائی در خصوص همین اراضی مبنی بر احیاء مطرح شده که مورد پذیرش قرار نگرفته و محکوم به بیحقی شده است و وکیل خواهانها هیچگونه مدرکی دال بر مستثنی شدن اراضی مورد ادعا ارائه نداده و مالکیتی در اراضی مورد بحث نداشته و سمتی جهت طرح دعوی ندارد و موضوع تابع امر مختوم بها میباشد . شعبه 4 دادگاه عمومی حقوقی بیرجند بموجب دادنامه شماره 9409975610401020-94/10/5 در خصوص دادخواست آقای ع. د.گ. بوکالت از آقایان ح.م. د.گ. و م. د.گ. و خانم ف. ش. بطرفیت اداره کل راه و شهرسازی و اداره کل ثبت و اسناد و املاک بخواسته صدور حکم بر ابطال قسمتی از تحدید حدود حد غربی پلاک ... اصلی بخش یک بیرجند و اصلاح آن حد نسبت به کوره آجری گچی و متعلقات مربوطه و کسر آن از سند دولت بمساحت 9642 مترمربع ، بدواً نظر باینکه دعوی خواهان توجهی بخوانده ردیف دوم ( اداره ثبت ) ندارد بنابراین باستناد بند 4 ماده 84 قانون آئین دادرسی مدنی قرار رد دعوی خواهانها را صادر نموده و نسبت بخوانده ردیف اول بلحاظ اینکه یکی از خواهانها ( آقای م. د.گ. ) سابقاً با وکالت آقای ع. د.گ. دعوائی بطرفیت اداره مسکن و شهرسازی بیرجند بخواسته صدور حکم بر ابطال سند رسمی پلاک ... اصلی بخش یک بیرجند با حدود اربعه در سند عادی مطرح نمودند که بموجب دادنامه شماره 205/60-85/3/22 صادره از شعبه سوم تجدیدنظر استان خراسان جنوبی حکم شماره 1/757/95-84/6/29 صادره از شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی بیرجند مبنی بر بطلان دعوی مذکور تأیید و قطعیت یافته است علی ایحال علی فرض اینکه دعوی فعلی را بلحاظ عدم وحدت سبب و عدم وحدت اصحاب دعوی مشمول اعتبار امر مختومه محسوب ننمائیم ، نظر باینکه خواسته خواهان مبنی بر صدور حکم بر ابطال تحدید حدود و اصلاح آن متضمن اعتراض به تحدید حدود است و نظر باینکه در مواد 14 و 15 و 16 و 17 و 20 قانون ثبت اسناد و املاک کشور مهلت خاصی برای شیوه اعتراض به تحدید حدود و نیز تقاضای ثبت مشخص شده است و با توجه باینکه در مانحن فیه مهلت اعتراض به تحدید حدود منقضی شده است و مطابق ماده 24 همان قانون پس از انقضای مدت اعتراض ، دعوی اینکه در ضمن جریان ثبت تضییع حقی از کسی شده است ، پذیرفته نخواهد شد نه بعنوان عین و نه بعنوان قیمت نه بهیچ عنوان دیگر خواه حقوقی باشد خواه جزائی و با توجه به ماده 22 قانون ثبت که دولت فقط کسی را مالک میشناسد که ملک در دفتر املاک بنام وی ثبت شده باشد بنابراین هیچیک از خواسته های خواهانها را وارد ندانسته و باستناد مواد 22 و 24 و 70 قانون ثبت اسناد و املاک و ماده 197 قانون آئین دادرسی مدنی ، حکم بر بیحقی خواهانها صادر مینماید .دادنامه مرقوم حسب گزارش مأمور ابلاغ در ذیل برگ ابلاغیه مربوط بدان در تاریخ 94/10/12 به آقای ع. د.گ. ابلاغ قانونی شده و آقای ع. د.گ. بوکالت از آقایان م. و م. نام خانوادگی هر دو د.گ. و خانم ف. ش. بموجب دادخواستی که بطرفیت اداره کل راه و شهرسازی خراسان جنوبی تقدیم داشته و در تاریخ 94/11/19 در دفتر دادگاه صادر کننده دادنامه فوق الذکر بثبت رسیده است مبادرت به فرجام خواهی از رأی فوق الذکر نموده و دفتر دادگاه یاد شده پس از انجام اقدامات قانونی پرونده را به دیوان عالی کشور ارسال داشته و رسیدگی بموضوع باین شعبه ارجاع میشود و مندرجات عرضحال فرجام خواهی وکیل مذکور و لایحه ضمیمه آن و لایحه جوابیه فرجام خوانده بهنگام شور قرائت خواهند گردید . هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای جنتی عضوممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی میدهد.
رأی شعبه دیوان عالی کشور
فرجام خواهی آقای ع. د.گ. بوکالت از آقایان م. و م. نام خانوادگی هر دو د.گ. و خانم ف. ش. نسبت به آن قسمت از دادنامه شماره 9409975610401020-94/10/5 صادره از شعبه 4 دادگاه عمومی حقوقی بیرجند که مشعر بر اعلام بی حقی فرجام خواهان در دعوی مطروحه بطرفیت اداره کل راه و شهرسازی بخواسته ابطال قسمتی از تحدید حدود حد غربی پلاک ... اصلی بخش یک بیرجند و اصلاح آن حد نسبت به کوره آجری گچی و متعلقات مربوطه و کسر آن از سند دولت بمساحت 9642 مترمربع به کیفیت منعکس در دادنامه مذکور در پرونده امر میباشد ، از قابلیت طرح در دیوان عالی کشور برخوردار نیست زیرا آراء قابل فرجام خواهی دادگاههای بدوی که بعلت عدم درخواست تجدیدنظر قطعیت یافته اند بموجب شقوق دو گانه بند الف ماده 367 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی احصاء گردیده اند و نظر باینکه دعاوی غیرمالی از مشمول مقررات ماده مرقوم مستثنی بوده و صرف تقویم دعاوی مذکور توسط ذینفع موجب انصراف آنها از عنوان غیرمالی نخواهد گردید و توجهاً باینکه در مانحن فیه خواسته بدوی معنونه وکیل فرجام خواهان ، ابطال تحدید حدود پلاک موضوع دعوی بگونه مذکور در دادخواست بدوی و پرونده امر ، در زمره دعاوی غیرمالی محسوب گردیده و در نتیجه با وصف توجیهات مرقوم از شمول مقررات صدرالاشعار منصرف بوده و تقویم آن نیز مغیر وجهه غیرمالی بودن دعوی و خواسته عنوان شده ، نخواهد گردید علیهذا بلحاظ غیرقابل فرجام بودن دادنامه فرجام خواسته موصوف به عدم قابلیت طرح آن در دیوان عالی کشور اظهارنظر میگردد و مقرر میدارد دفتر پرونده از موجودی کسر و بمرجع مرسل آن اعاده شود .
شعبه بیست و دوّم دیوان عالی کشور رئیس شعبه : سعید جنتی عضومعاون : احمد حضرتی