رأی خلاصه جریان پرونده

به‌موجب شکایت مادر و پدر م.ع. مبنی بر این‌که فرزندمان به سربازی اعزام شد درحالی‌که معاف از رزم بود، یگان خدمتی بدون توجه به نظریه پزشک وی را در امور رزمی (نگهبان) گمارده‌اند که به‌وسیله اسلحه خودزنی و فوت می‌نماید از مسئولین درخواست رسیدگی داریم. بنا به گواهی پزشکی، مقتول از سلامتی گروه B بهره‌مند بوده است که باید در امور رزمی خاصه تحویل اسلحه به وی خودداری می‌شد ولی مسئولین توجهی نکرده و وی را نگهبان مسلح می‌گمارند. در این راستا سرگرد س.که مراتب سلامتی و نظریه پزشک پادگان به وی ابلاغ شده، متهم سرگرد در تحقیقات مدعی شده که برابر معرفی‌نامه صادره از ناجا وظیفه عمومی آن مرحوم سالم بود و سلامتی درجه B را داشته این گروه سلامتی در آیین‌نامه و مصوبه پیش‌بینی ‌نشده است. بنابراین تکلیفی برای مسئولین در واگذاری مسئولیت و وظیفه به مقتول ایجاد نمی نماید. کمیسیون پزشکی در پاسخ به استعلام سپاه پاسداران س. اعلام نمود که سطح سلامتی B به افرادی گفته می‌شود که اختلالات روانی در آن ها وجود دارد که ضرورت ایجاب می‌کند در حین خدمت تحت مراقبت باشد و نیاز به معرفی کمیسیون پزشکی دارند تا تکلیف نهائی محدودیت‌های خدمتی نگهبانی و حمل سلاح روشن شود. کمیسیون پزشکی اعلام می‌کند داشتن اختلالات گروه B می‌تواند از عوامل مؤثر در خودزنی باشد بنابراین دادسرای نظامی پس از جری تشریفات قانونی قرار موقوفی تعقیب متهم سرگرد م. را صادر می‌کند که مورد اعتراض وکیل اولیاء دم واقع و پرونده به دادگاه نظامی ارجاع می‌شود. شعبه اول دادگاه نظامی م. نیز پس از بررسی و رعایت مقررات قرار مذکور تأیید و یگان مربوطه سپاه پاسداران را به پرداخت یک دیه کامل مرد مسلمان در حق اولیاء دم متوفی محکوم می‌نماید. این رأی مورد اعتراض نماینده حقوقی سپاه واقع و جهت رسیدگی به دیوان عالی کشور ارسال به این شعبه ارجاع می‌گردد. این شعبه پس از بررسی به شرح آتی رأی صادر می‌کند. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای علی شوشتری عضو ممیز و اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای علی پروینی دادیار دیوان عالی کشور اجمالاً مبنی بر اینکه صرف‌نظر از مناقشه در پذیرش مسئولیت کیفری سپاه اقدام مسئولین در گماردن سرباز متوفی بر امری که موجب خودکشی شده است، با توجه به شرایط جسمی و روحی سرباز ازنظر دادگاه احراز شده و اعتراضی که موجب تخدیش استدلال دادگاه باشد به عمل نیامده است. و صدور حکم دیه از بابت تسبیب است در خصوص دادنامه شماره 375- 9/93 تجدیدنظرخواسته مشاوره نموده چنین رأی می‌دهد.

رأی شعبه دیوان عالی کشور

در خصوص تجدیدنظرخواهی معاون حقوقی سپاه پاسدارن انقلاب اسلامی م. از رأی مذکور چون از سوی وی دلیلی که موجب نقض دادنامه باشد ارائه نشده و از لحاظ رعایت مقررات دادرسی هم ایراد مؤثری ملاحظه نمی‌شود و با توجه به اینکه مقتول مریض بوده و سلامت وی هم در گروه B اعلام شده است، سپاه موظف بوده است که منظور از این گروه را دقیقاً استعلام بعد مسئولیت نگهبانی به وی محول نماید. عدم استعلام در ابتدای خدمت سرباز، بی‌احتیاطی می‌باشد. لذا ضمن ردّ مواد استنادی در دادنامه که هیچ ارتباطی به موضوع ندارد به استناد مواد 492 و 526 قانون مجازات اسلامی و به استناد [بند] الف ماده 265 قانون آیین دادرسی کیفری رأی تجدیدنظر خواسته تأیید می‌گردد.
رئیس شعبه 24 دیوان عالی کشور- مستشار
ابراهیم لشکری - علی شوشتری